Delta virüsü karantina süresi merak ediliyor. Koronavirüs salgınının süresinin uzamasıyla mutasyona uğramaya devam ediyor. Vatandaşlar Delta Plus ve Delta virüsü belirtileri neler? Sorusuna yanıt arıyorlar. İşte Delta virüsü ve Delta Plus virüsü hakkında uzmanlardan açıklamalar ve Delta virüsü karantina süresi hakkında
Koronavirüs salgını ile mücadelede en büyük problemlerden biri de virüsün belli başlı ülkelerde geçirdiği mutasyonlar olmuştu. Kış mevsiminde ortaya çıkan İngiltere mutasyonunun bahar aylarında ortaya çıkan Hindistan varyantı salgınla mücadelede dengeleri değiştirdi. Hindistan’da görülen Delta varyantı baş ağrısı, burun akıntısı ve boğaz ağrısı ile kendini gösteriyor. Bu belirtiler gençlerde ağır bir soğuk algınlığı şeklinde ortaya çıkıyor.
DELTA VİRÜSÜ NEDİR?
İlk kez Hindistan’da görülen ve İngiltere’de yayılan Delta varyantına dair belirtilerin diğer varyantlardan bazı farklılıklar gösterdiği ortaya çıktı.
Zoe Covid Semptom Gubu’nun çalışması bu varyanta ilişkin farklılıklara dair bilgileri bir araya getirdi. Grubun çalışmasında kaydedilen bilgilere göre ilk defa Hindistan’da görülen Delta varyantı baş ağrısı, burun akıntısı ve boğaz ağrısı ile kendini gösteriyor. Bu belirtiler gençlerde ağır bir soğuk algınlığı şeklinde ortaya çıkıyor.
DELTA VİRÜSÜ KARANTİNA SÜRESİ NE KADAR?
Mutasyonlu virüslerin de karantina süresi covid-19 virüsü taşıyan vakalardakiyle aynı şekilde seyrediyor. Buna göre, karantina dönemi süresince herhangi bir semptom gelişmeyen kişilerin karantinası, PCR testi yapılmaksızın, 14. günün sonunda biter.
DELTA VARYANTI BELİRTİLERİ NELER?
İlk kez Hindistan’da görülen ve İngiltere’de yayılan Delta varyantına dair belirtilerin diğer varyantlardan bazı farklılıklar gösterdiği ortaya çıktı.
Zoe Covid Semptom Gubu’nun çalışması bu varyanta ilişkin farklılıklara dair bilgileri bir araya getirdi. Grubun çalışmasında kaydedilen bilgilere göre ilk defa Hindistan’da görülen Baş ağrısı, boğaz ağrısı ve burun akıntısının artık en çok bildirilen Kovid-19 semptomları olduğu açıklandı. 40’lı yaşların altındakilerde baş ağrısı (%66), boğaz ağrısı (%53), burun akıntısı (%49) ve ateş (%42), oranında görüldü.
Klasik Covid-19 hastalığının ana belirtileri ise yüksek ateş, yeni ve sürekli öksürük ile tat ve/veya koku kaybı şeklinde biliniyor. Bu belirtileri gösterenlerin vakit kaybetmeden Covid-19 testi yaptırmaları isteniyor.
“Bu varyant daha farklı çalışıyor”
İngiliz yayın kuruluşu BBC’ye konuşan Zoe Covid Semptom Grubu Başkanı Dr Tim Spector, topladıkları verilere göre özellikle mayıs ayından bu yana klasik Covid-19 belirtilerine artık çok daha az rastladıklarını kaydetti.
“Bu varyant daha farklı çalışıyor” diyen Dr Spector, belirtilerdeki bu değişiklik nedeniyle insanların Covid-19’dan şüphelenmeyip yalnızca grip olduklarını zannettikleri ve bu nedenle test ya da izolasyon seçeneklerini eleyip virüsü bulaştırmaya devam ettikleri düşüncesinde. Yaş gençleştikçe belirtilerin de daha hafif seyrettiğine dikkat çeken Dr Spector’a göre koku ve tat kaybı yine de belirtilerde üst sıralarda yer alıyor.
Son edinilen veriler doğrultusunda ülkedeki Covid-19 vakalarının yüzde 90’ını Delta varyantından oluştuğu tahmin ediliyor. Delta varyantının daha önceki baskın varyant olan Alfa (Kent) varyantından yaklaşık yüzde 60 daha bulaşıcı olduğu tahmin ediliyor.
İngiltere’de son 24 saatte Covid-19 testi pozitif çıkan kişi sayısı 7 bin 500’e yaklaşırken, en fazla 28 gün önce Covid-19 testi pozitif çıkan kişiler arasındaki can kaybı 8 olarak kaydedildi.
Ülkede Covid-19 vakalarında artış sürerken, Başbakan Boris Johnson 21 Haziran’da beklenen tam açılmanın dört hafta kadar erteleneceğini ve 19 Temmuz’un yeni tarih olarak belirlendiğini açıkladı. Yeni takvimi ve ülkedeki Covid-19’la ilgili son bilgileri bir basın toplantısı ile kamuoyuna duyuran Johnson bu ertelemenin dört haftadan daha uzun sürmeyeceğinden ’emin’ olduğunu belirtti.
DELTA PLUS MUTASYONU NEDİR?
Hindistan’da Delta Plus adı verilen corona virüs mutasyonunun varlığı ilk olarak 11 Haziran’da İngiltere’de yayımlanan kamu sağlığı bülteninde bildirildi.
Hindistan’da görülen Delta mutasyonunun bir alt türü olan Delta Plus, ilk olarak Güney Afrika’da tespit edilen Beta varyantında görülen K417N isimli spike proteinin mutasyonuna sahip.
Bazı bilim insanları bu mutasyonun, Delta varyantında görülen diğer özelliklerle de bir araya geldiğinde bulaşıcılığı artıracağından endişe duyuyorlar.
Hindistan Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada “K417N adlı mutasyon, bağışıklık sisteminden sıyrılma özellikleri bulunan Beta varyantında (B.1.351) da görüldüğü için mercek altına alınmıştır” ifadesi yer aldı.
Hindistan’ın önemli virologlarından Shahid Jameel, K417N’in tedavi edici monoklonal antikor karışımının etkinliğini azalttığının bilindiğini söyledi.
NEDEN ENDİŞE YARATIYOR?
Hem Hindistan’da hem de dünyanın geri kalanında aşıların bu mutasyona karşı etkinliği araştırılıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nden (WHO) Reuters’a yapılan açıklamada “WHO Delta varyantının bir parçası olarak bu mutasyonu da tüm diğer Endişe Verici Varyantlar gibi inceliyor” ifadesi yer aldı.
Açıklamada “Şu anda bu mutasyon yaygın gözükmüyor ve Delta varyantlarının çok küçük bir bölümünde görülüyor… Hem Delta hem de diğer Endişe Verici Varyantlar daha fazla bulaşma özellikleri gösterdiklerinden kamu sağlığı açısından daha büyük risk oluşturuyorlar” denildi.
Delta Plus mutasyonunun Hindistan’da yeni bir corona virüs dalgası oluşturmaya neden olabileceğinden endişe duyuluyor.
Hindistan’ın tıbbi araştırma konseyinden Tarun Bhatnagar, “Mutasyon tek başına üçüncü bir dalga yaratmaya yeterli olmasa da… nedenlerden biri olabilir” (Reuters)
DELTA PLUS HAKKINDA
Uzmanlar, Hint-Güney Afrika karışımı olarak da adlandırılan Kovid-19’un Delta Plus varyantının, Hindistan’da ortaya çıkan Delta varyantından daha bulaşıcı ve daha ağır hastalığa neden olduğuna dair yeterli verinin bulunmadığını, böyle bir ihtimali de beklemediklerini bildirdi.
Baş ağrısı, boğazda kuruluk, burun akıntısı ve ateş gibi grip benzeri hastalık belirtilerinin görüldüğü Delta varyantı nedeniyle birçok ülkede bölgesel kapanma adımları gündeme geldi.
Uzmanlar, dünya genelinde endişe uyandıran, koronavirüsün bulaşıcılığı yüksek Delta varyantı ile Hint-Güney Afrika karışımı olarak da adlandırılan Delta Plus varyantı arasındaki farkları ve alınabilecek önlemler konusunda AA muhabirinin 5 sorusunu yanıtladı:
DELTA PLUS VARYANTI NEDİR?
1-“Delta Plus” varyantı nedir? Şu ana kadar hangi ülkelerde tespit edildi?
Klinik Mikrobiyoloji uzmanı Prof.Dr Canan Külah:
“Delta Plus, Delta varyantının bir türü ve K417N adı verilen bir ‘spike’ protein mutasyonuna sahip. Bu, daha önce Güney Afrika’da tespit edilen Beta varyantında da açıklanmış mutasyon. Delta’ya bu mutasyonun eklenmesiyle ‘plus’ olarak adlandırıldı.”
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Deniz Atakent:
“Delta Plus varyantı ilk olarak Nisan 2021’de Hindistan’dan bildirildi. Hindistan’da 6 farklı bölgeden 40 örnekte tespit edildi. Hindistan’a ek olarak ABD, İngiltere, Portekiz, İsviçre, Japonya, Polonya, Nepal, Rusya dahil olmak üzere 9 diğer ülkeden de bildirilmiş durumda.”
AŞILAR DELTA PLUS VARYANTINA ETKİLİ Mİ?
2- “Delta Plus”ın Delta varyantına göre daha fazla bulaşıcı olduğu ifade ediliyor. Bu bilgi doğru mu? Aşıların bu varyanta olan etkisine yönelik elde edilen bulgular var mı?
Prof. Dr. Atakent:
“Kolay yayılıyor, bulaşıcılığı daha yüksek, akciğer hücrelerine daha kolay tutunabiliyor, monoklonal antikor tedavisine potansiyel olarak dirençli. Ancak orijinal Delta varyantından daha bulaşıcı olduğuna, daha ağır hastalığa neden olduğuna veya daha tehlikeli olduğuna dair yeterli veri yok. Bu mutasyon daha önce Güney Afrika’dan bildirilen Beta ve Brezilya’dan bildirilen Gama varyantlarında da bulunuyor. Gama varyantının bulaşıcılığının daha yüksek olduğu daha önce bildirilmişti. Beta varyantı da daha önce Güney Afrika’da hastaneye yatış ve ölüm oranlarında artış ile ilişkilendirilmişti. Delta Plus varyantının yayılım hızı özellikle aşıya bağışık yanıtı yetersiz olanlarda veya aşılanmamış kişiler arasında bir miktar artmış olabilir. Ancak varyant ile ilgili toplum sağlığı açısından paniğe neden olacak veri yok.”
Prof.Dr Canan Külah:
“Delta Plus varyantı ile ilgili henüz elimizde yeterli veri yok fakat bulaşıcılık veya hastalığı ağır geçirme noktasında Delta varyantından çok büyük bir fark beklemiyoruz. Henüz elimizde bu varyantla ilgili net veriler yok ama antikorlardan kaçmayı sağlayan bir bölge olan Güney Afrika mutasyonunu taşıyor. Bu da aşıyı etkisiz hale getirir mi endişelerini oluşturuyor.”
3- Delta varyantı, aşıları belli bir oranda etkisiz kılıyor, aynı durum Delta Plus için de geçerli mi?
Prof. Dr. Atakent:
“Sinovac aşısının Delta varyantına karşı koruyuculuk düzeyi hakkında çalışma verisi bulunmamaktadır. Ancak inaktif virüs aşısı olması ve nükleokapsid proteinini de içermesi nedeniyle bu varyanta karşı da bir miktar koruyuculuğunun olması beklenilebilir. BioNTech aşısı ise birinci dozdan sonra Delta varyantı ile semptomatik hastalığa karşı yüzde 33, ikinci dozdan 2 hafta sonra ise yüzde 88 koruma sağlıyor. Aşının etkinliği, hastaneye yatış gerektiren ağır hastalık ve ölümden koruma açısından değerlendirildiğinde bu oranların daha da yüksek olduğu düşünülüyor.
Gözlemsel veriler, Güney Afrika olarak bilenen Beta varyantı ile semptomatik hastalıktan korunmada iki doz BioNTech aşısının ağır hastalık ve ölüme karşı etkinliğinin çok yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Brezilya olarak da bilinen Gama varyantı için de bu aşıda bireylerin serumlarının bu varyantı yüksek düzeyde nötralize ettiği gösterilmiştir. Delta Plus varyantı, Beta ve Gama varyantlarında bildirilen ‘spike’ proteinindeki K417N mutasyonunu içermektedir. Bu veriler ışığında BioNTech aşısının Delta Plus varyantına da benzer etkinlik göstereceği düşünülebilir.
Ayrıca araştırmacılar, ortaya çıkacak yeni varyantlar doğrultusunda mevcut aşı içeriklerinde modifikasyon yapılabileceğini, yeni varyantları içerecek aşıların, gerektiğinde ağır hastalık için risk grubunda bulunan yaşlı bireylere ve altta yatan kronik hastalığı olan bireylere uygulanabileceğini belirtmektedirler.”
Prof.Dr Canan Külah:
“MRNA aşılarının koruyuculuk oranları net bir şekilde açıklandı. İki doz aşının özellikle bu tip nokta mutasyonlara karşı etkili olduğunu biliyoruz. 2 doz Sinovac uygulanan kişilerde 3. dozla da çok yüksek antikor seviyeleri elde ediliyor. Bu sebeple de tüm hücre aşısı olan kişilerde mutlaka MRNA gibi çok yüksek korunma seviyesi elde edilen aşıları tek doz olarak öneriyoruz.”
DELTA PLUS VARYANTI YENİ DALGA YARATIR MI?
4- Özellikle Türkiye açısından her iki varyantın oluşturabileceği tehlikelere yönelik öngörüleriniz nelerdir? Yeni bir dalgaya, tekrar kapanma tedbirlerine sebep olabilir mi?
Prof.Dr Canan Külah:
“Burada alınacak en temel önlem, çift doz aşı ile tüm toplumu korunur hale getirmek. Ayrıca Delta, Delta Plus temaslılarının testlerle çok hızlı saptanması, yakından takip edilmesi gerekiyor. Çok kolay bulaşabildiği ve antikordan da kaçabildiği dikkate alındığında testlerle hızlı saptama, temas takibi ve aşılamaya odaklanmak gerekiyor. Böylelikle söz konusu varyantların yeni bir dalgaya yol açma, korktuğumuz şekilde büyümesi ihtimalinin önüne geçilebilir. ”
UZMAN DOKTORLARDAN ÖNERİLER
5- Aşılamanın bu süreçle mücadele açısından önemi nedir? Vatandaşlara hem aşılarını yaptırmaları hem de maske ve mesafe kurallarına uymaları açısından ne gibi önerilerde bulunmak istersiniz?
Prof. Dr. Atakent:
“Pandeminin bir an önce kontrol altına alınabilmesi, virüsün mutasyona uğrayarak yeni varyantların ortaya çıkışının engellenebilmesi için, hızlı ve etkin, yüksek oranda aşılama sağlanması ile birlikte maske, sosyal mesafe ve el hijyeni gibi temel uygulamalardan taviz verilmemesi hayati önem taşımaktadır.
Toplumda aşılanma oranı arttıkça virüs enfekte edecek duyarlı konak bulamayacağı için yayılım hızı azalacak, pandeminin kontrol altına alınması kolaylaşacaktır. Ayrıca aşılı bireyler enfekte olsalar dahi ağır hastalık olasılığı düşük olduğundan sağlık sisteminin aşırı yüklenmesinin de önüne geçilmiş olacaktır. Bu nedenle hızlı ve etkin aşılama programı ve bu programa vatandaşlarımızın uyumu son derece önemlidir.”
Prof.Dr Canan Külah:
“Ne kadar az kişi enfekte olursa mutasyonlar da o kadar az olur, olan mutasyon da o kadar az kişiye bulaşır. Bu nedenle hızlı aşılama ve bireysel tedbirlere devam edilmesi büyük önem taşıyor. Aşılamada da varyantlardan kaçmak noktasında en yüksek korumayı sağlayan aşıları tercih etmeliyiz. Kapalı alanlarda ise artık aktif havalandırma dediğimiz yöntem öneriliyor. Yani kapı, pencerelerin sürekli açık olduğu ama aynı zamanda içeride bir havalandırmanın çalıştığı bir yöntem bu. Kapalı alanın havası ne kadar sık değişirse bulaş ihtimali de o kadar azalıyor.”
